Cập nhật: tháng 11/2026
Tải Công văn 5930/QTR-QLDN1 (PDF)
1. Công văn 5930/QTR-QLDN1 trả lời vấn đề gì
Ngày 23/10/2026, Thuế tỉnh Quảng Trị ban hành Công văn số 5930/QTR-QLDN1 trả lời một doanh nghiệp về chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với việc mua nông sản không có hóa đơn.
Câu hỏi đặt ra: khi mua nông sản trực tiếp từ người dân, doanh nghiệp cần những hồ sơ gì để khoản chi được tính vào chi phí hợp lý, và xử lý thế nào khi bên bán không dùng tài khoản ngân hàng hoặc không phải người đứng tên trên quyền sử dụng đất.
2. Căn cứ pháp lý
- Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP (15/12/2025) – các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN; riêng trường hợp mua nông, lâm, thủy sản của người sản xuất trực tiếp bán ra thì cần chứng từ chi trả tiền và Bảng kê thu mua.
- Điểm a khoản 13 Điều 3 Thông tư 20/2026/TT-BTC (12/3/2026) – hồ sơ của khoản chi, gồm chứng từ chi trả tiền cho người bán và Bảng kê theo Mẫu số 02/TNDN.
- Điểm c khoản 2 Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP (01/7/2025) – thanh toán ủy quyền qua bên thứ ba bằng hình thức không dùng tiền mặt.
3. Hướng dẫn của Thuế tỉnh Quảng Trị
| Trường hợp | Cách xử lý |
|---|---|
| Trường hợp 1: Mua nông sản của người dân nhưng bên bán không dùng tài khoản ngân hàng | Người bán có thể ủy quyền nhận thanh toán cho một người khác, công ty chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản của người được ủy quyền. Việc này phải được quy định cụ thể trong hợp đồng dưới hình thức văn bản, và bên thứ ba phải là tổ chức hoặc cá nhân đang hoạt động theo quy định của pháp luật. |
| Trường hợp 2: Người bán không đứng tên trên quyền sử dụng đất nhưng có hợp đồng hợp tác canh tác hoặc hợp đồng thuê đất với chủ đất, trực tiếp sản xuất và bán nông sản | Khoản chi vẫn được tính vào chi phí hợp lý của doanh nghiệp nếu tất cả hồ sơ, chứng từ đi kèm đầy đủ và đúng quy định. |
4. Hồ sơ chi phí khi mua nông sản không có hóa đơn
- Chứng từ chi trả tiền cho người bán theo quy định về kế toán, hóa đơn, chứng từ. Với giao dịch trong ngày của từng hộ, cá nhân từ 5 triệu đồng trở lên, phải thanh toán không dùng tiền mặt.
- Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ theo Mẫu số 02/TNDN ban hành kèm Thông tư 20/2026/TT-BTC, do người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền của doanh nghiệp ký và chịu trách nhiệm.
- Nếu thanh toán qua bên thứ ba: hợp đồng bằng văn bản ghi rõ việc ủy quyền nhận tiền hoặc chỉ định nhận tiền.
- Nếu người bán không đứng tên quyền sử dụng đất: hợp đồng hợp tác canh tác hoặc thuê đất với chủ đất.
5. Ví dụ minh họa
Một doanh nghiệp chế biến nông sản mua sắn tươi trực tiếp từ nhiều hộ dân. Một số hộ không có tài khoản ngân hàng nên cử một người đại diện trong thôn nhận tiền thay. Doanh nghiệp cần: (i) ký hợp đồng hoặc văn bản ghi rõ các hộ ủy quyền cho người đại diện nhận tiền; (ii) chuyển khoản vào tài khoản của người được ủy quyền; (iii) lập Bảng kê Mẫu 02/TNDN cho từng đợt thu mua. Khi đó khoản chi vẫn có thể được tính vào chi phí được trừ.
Ví dụ mang tính minh họa, không gắn với một doanh nghiệp cụ thể.
6. Lưu ý cho doanh nghiệp
- Việc ủy quyền nhận tiền phải được lập bằng văn bản trước khi thanh toán, không bổ sung miệng hoặc sau thời điểm chi trả.
- Bên nhận tiền thay phải là tổ chức hoặc cá nhân đang hoạt động theo quy định của pháp luật.
- Giao dịch từ 5 triệu đồng/ngày/hộ trở lên cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
- Bảng kê Mẫu 02/TNDN phải do người có thẩm quyền của doanh nghiệp ký.
- Lưu đầy đủ hợp đồng hợp tác canh tác hoặc thuê đất nếu người bán không đứng tên quyền sử dụng đất.
- Công văn trả lời một trường hợp cụ thể, doanh nghiệp cần đối chiếu với tình huống thực tế của mình.
7. Kết luận
Theo Công văn 5930/QTR-QLDN1, doanh nghiệp mua nông sản từ người sản xuất không có hóa đơn vẫn được tính chi phí khi có chứng từ chi trả và Bảng kê Mẫu 02/TNDN. Người bán có thể ủy quyền nhận tiền cho bên thứ ba nếu được quy định rõ bằng văn bản, và người bán không đứng tên quyền sử dụng đất vẫn được chấp nhận nếu có hợp đồng canh tác hoặc thuê đất hợp lệ.
TrustlineAX hỗ trợ doanh nghiệp FDI rà soát chi phí được trừ, hồ sơ thu mua nông sản và quyết toán thuế TNDN. Xem dịch vụ của chúng tôi, liên hệ hello@trustlineax.com, hotline +84 376 375 068 hoặc gửi yêu cầu tư vấn.
Miễn trừ trách nhiệm
Bài viết được tổng hợp từ Công văn số 5930/QTR-QLDN1 ngày 23/10/2026 của Thuế tỉnh Quảng Trị và các văn bản được dẫn chiếu. Công văn trả lời một trường hợp cụ thể; doanh nghiệp cần đối chiếu với tình huống thực tế của mình. Nội dung chỉ mang tính tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật gốc và không phải ý kiến tư vấn cho trường hợp cụ thể.