← Quay lại Góc nhìn

Thuế TNCN (PIT)

Hộ kinh doanh dưới 3 tỷ vẫn tính thuế TNCN theo doanh thu, trên 3 tỷ bắt buộc tính theo thu nhập và quy định này đang được xem xét sửa (Công văn 7639/CT-QLNT)

Cập nhật: tháng 10/2026

Tải toàn văn Công văn số 7639/CT-QLNT ngày 14/10/2026 của Cục Thuế tại đây (PDF; thông tin cá nhân của người gửi kiến nghị đã được che).

Từ năm 2026, phần lớn hộ kinh doanh vẫn được tính thuế thu nhập cá nhân theo cách đơn giản: doanh thu từ 01 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế TNCN; trên 01 tỷ đến 03 tỷ đồng mặc định tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu. Chỉ hộ có doanh thu trên 03 tỷ đồng mới bắt buộc hạch toán doanh thu trừ chi phí như một doanh nghiệp, và chính quy định này đang được Bộ Tài chính xem xét sửa đổi.

Trả lời đơn phản ánh kiến nghị mã số PAKN.20261005.0559 gửi qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, ngày 14/10/2026 Cục Thuế ban hành Công văn số 7639/CT-QLNT. Công văn vừa khẳng định quy định hiện hành, vừa hé lộ một thông tin đáng chú ý về hướng sửa đổi sắp tới.

Tóm tắt nhanh

Doanh thu năm Phương pháp tính thuế TNCN
Từ 01 tỷ đồng trở xuống Không phải nộp thuế thu nhập cá nhân
Trên 01 tỷ đến 03 tỷ đồng Mặc định tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, không cần theo dõi chi phí. Hộ có thể tự nguyện chọn tính theo thu nhập tính thuế nhân thuế suất; nếu chọn cách này thì phải giữ ổn định 02 năm liên tục
Trên 03 tỷ đồng Bắt buộc tính theo thu nhập tính thuế nhân thuế suất, không còn quyền chọn; giữ ổn định 02 năm liên tục kể từ năm đầu áp dụng

1. Nội dung kiến nghị và trả lời của Cục Thuế

Người dân kiến nghị hai phương án:

  • Phương án ưu tiên: áp dụng thống nhất phương pháp tính thuế trực tiếp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu cho mọi hộ kinh doanh, kể cả hộ kinh doanh thương mại điện tử.
  • Phương án lộ trình: nếu vẫn áp dụng cách tính theo doanh thu trừ chi phí, đề nghị lùi lộ trình áp dụng chính thức sang năm 2027, lấy năm 2026 làm giai đoạn chuẩn bị.

Cục Thuế trả lời trên ba ý:

  1. Căn cứ khoản 2 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và khoản 2 Điều 10 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định số 141/2026/NĐ-CP), hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 03 tỷ đồng phải tính thuế theo thu nhập tính thuế nhân thuế suất.
  2. Hiện nay, Bộ Tài chính đang báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, sửa đổi quy định này.
  3. Trong khi pháp luật chưa được sửa đổi, đề nghị thực hiện theo đúng quy định hiện hành.

Nói cách khác: kiến nghị đã được ghi nhận và đang nằm trên bàn cơ quan soạn thảo, nhưng chưa có bất kỳ thay đổi nào có hiệu lực. Hộ kinh doanh vượt ngưỡng 03 tỷ đồng vẫn phải làm theo quy định hiện tại.

2. Vì sao ngưỡng 03 tỷ đồng lại quan trọng đến vậy

Khác biệt giữa hai phương pháp không nằm ở số tiền thuế, mà ở khối lượng công việc kế toán.

Tỷ lệ phần trăm trên doanh thu chỉ cần một con số đầu vào: tổng doanh thu. Không cần theo dõi chi phí, không cần hóa đơn đầu vào, không cần sổ sách chi tiết.

Thu nhập tính thuế nhân thuế suất đòi hỏi xác định được doanh thu trừ chi phí. Điều đó kéo theo: phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp cho từng khoản chi; phải ghi chép sổ sách; phải chứng minh được chi phí khi cơ quan thuế kiểm tra. Về bản chất, đây là cơ chế gần với doanh nghiệp.

Đó là lý do kiến nghị trong công văn xin lùi lộ trình: với nhiều hộ kinh doanh, đây không phải thay đổi về thuế suất mà là thay đổi về năng lực vận hành.

3. Ngưỡng 01 tỷ đồng: con số đã thay đổi trong năm 2026

Đây là điểm dễ sai nhất khi tra cứu, vì rất nhiều bài viết trên mạng vẫn dẫn con số cũ.

Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ban hành ngày 05/3/2026 ban đầu dùng ngưỡng 500 triệu đồng. Chỉ chưa đầy hai tháng sau, khoản 1 Điều 1 Nghị định số 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026 đã sửa cụm từ “500 triệu đồng” thành “01 tỷ đồng” tại hàng loạt điều khoản của Nghị định số 68/2026/NĐ-CP: Điều 3, Điều 4, khoản 1 Điều 8, Điều 9, Điều 10, khoản 3 Điều 11, khoản 1 và khoản 2 Điều 12, khoản 4 Điều 17, khoản 3 Điều 18.

Hai hệ quả cần nắm:

  • Ngưỡng không phải nộp thuế TNCN hiện là 01 tỷ đồng, không phải 500 triệu đồng.
  • Điều 10, chính điều khoản mà Công văn số 7639/CT-QLNT viện dẫn, nằm trong danh sách được sửa. Vì vậy khi trích dẫn, phải ghi rõ “đã được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định số 141/2026/NĐ-CP”, đúng như cách công văn đã ghi.

Lưu ý quan trọng: Nghị định số 141/2026/NĐ-CP chỉ thay cụm từ 500 triệu đồng thành 01 tỷ đồng. Nghị định này không đụng đến ngưỡng 03 tỷ đồng. Ngưỡng 03 tỷ vẫn giữ nguyên.

4. Hóa đơn điện tử: nghĩa vụ đi kèm ngưỡng 01 tỷ

Khoản 2 Điều 1 Nghị định số 141/2026/NĐ-CP sửa đổi khoản 5 Điều 8 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP về sử dụng hóa đơn điện tử:

  • Doanh thu năm trên 01 tỷ đồng: phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
  • Doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống: nếu đáp ứng điều kiện và có nhu cầu thì đăng ký sử dụng.
  • Hộ mới ra kinh doanh, hoặc hộ có doanh thu năm trước chưa trên 01 tỷ nhưng trong năm tính thuế vượt mốc 01 tỷ: phải áp dụng hóa đơn điện tử, và đăng ký trong thời gian 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu lũy kế trên 01 tỷ đồng.

Mốc 30 ngày này rất dễ bỏ sót, vì nó không gắn với lịch khai thuế định kỳ mà gắn với thời điểm doanh thu lũy kế vượt ngưỡng.

Hộ kinh doanh nhiều địa điểm thì sử dụng mã số thuế của hộ cho tất cả các cửa hàng và phải ghi rõ mã địa điểm kinh doanh trên hóa đơn.

5. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Hộ kinh doanh trong vùng được chọn

Hộ kinh doanh A có doanh thu năm 2026 là 2,4 tỷ đồng.

→ Thuộc nhóm trên 01 tỷ đến 03 tỷ đồng. Hộ A mặc định tính thuế TNCN theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, không cần theo dõi chi phí. Nếu hộ A tự nguyện chọn tính theo thu nhập tính thuế nhân thuế suất (chẳng hạn vì chi phí thực tế cao, lợi nhuận thấp), thì phải giữ ổn định cách tính này trong 02 năm liên tục kể từ năm đầu áp dụng.

Ví dụ 2: Hộ kinh doanh vượt ngưỡng 03 tỷ

Hộ kinh doanh B có doanh thu năm 3,8 tỷ đồng.

→ Bắt buộc tính thuế TNCN theo thu nhập tính thuế nhân thuế suất, theo khoản 2 Điều 10 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP. Không còn quyền chọn, kể cả khi hộ B thấy phương pháp tỷ lệ phần trăm thuận tiện hơn. Đây đúng là tình huống được Công văn số 7639/CT-QLNT khẳng định.

Hộ B cần chuẩn bị: hệ thống ghi chép doanh thu, lưu trữ hóa đơn chứng từ đầu vào cho chi phí, và sổ sách đủ để chứng minh khi cơ quan thuế kiểm tra.

Lưu ý về thời điểm chuyển đổi: nếu hộ B đang tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu (vì dự kiến doanh thu năm không quá 03 tỷ) và chỉ đến hết năm mới xác định doanh thu thực tế vượt 03 tỷ đồng, thì từ năm tiếp theo mới phải chuyển sang tính theo thu nhập tính thuế nhân thuế suất (điểm d khoản 5 Điều 4 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, đã được sửa đổi bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP). Năm đang thực hiện vẫn giữ cách tính theo tỷ lệ phần trăm.

Ví dụ 3: Vượt ngưỡng 01 tỷ giữa năm

Hộ kinh doanh C có doanh thu năm 2025 là 800 triệu đồng. Trong năm 2026, đến kỳ tính thuế quý II doanh thu lũy kế đạt 1,1 tỷ đồng.

→ Hộ C phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, và đăng ký trong vòng 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu lũy kế vượt 01 tỷ đồng.

6. Điểm đáng theo dõi: quy định có thể được sửa

Chi tiết đáng chú ý nhất trong Công văn số 7639/CT-QLNT không nằm ở phần khẳng định quy định hiện hành, mà ở câu: Bộ Tài chính đang báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, sửa đổi quy định này.

Đây là tín hiệu quy định về phương pháp tính thuế cho hộ kinh doanh trên 03 tỷ đồng đang được cân nhắc điều chỉnh. Tuy nhiên:

  • Công văn không nêu nội dung dự kiến sửa đổi.
  • Công văn không nêu thời điểm dự kiến.
  • Công văn nói rõ: trong khi pháp luật chưa được sửa, phải thực hiện theo đúng quy định hiện hành.

Hộ kinh doanh không nên trì hoãn việc chuẩn bị sổ sách với kỳ vọng quy định sẽ được nới. Nếu sửa đổi không diễn ra, hoặc diễn ra muộn, phần rủi ro thuộc về người nộp thuế.

7. Bối cảnh: chính sách thuế hộ kinh doanh đang theo hướng giảm tải

Công văn số 7639/CT-QLNT nằm trong một loạt điều chỉnh theo cùng một hướng: giảm gánh nặng thuế và thủ tục cho hộ kinh doanh nhỏ, tập trung yêu cầu sổ sách vào nhóm có quy mô lớn.

  • Ngưỡng không phải nộp thuế tăng mạnh. Theo Bộ Tài chính, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của hộ, cá nhân kinh doanh đã được nâng từ 100 triệu đồng lên 01 tỷ đồng/năm, giúp khoảng 2,5 triệu hộ (khoảng 83,3% số hộ kinh doanh) được miễn thuế; ngân sách ước giảm thu khoảng 16.650 tỷ đồng.
  • Đề xuất giảm 30% thuế TNCN năm 2026 và 2027. Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 43/2026/QH16 ngày 24/8/2026 về giảm thuế TNCN, thuế TNDN cho năm tính thuế 2026 và 2027. Dự thảo nghị định hướng dẫn (đang lấy ý kiến) đề xuất giảm 30% số thuế TNCN phải nộp đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng, áp dụng cho cả hai phương pháp tính thuế.
  • Kiến nghị nâng ngưỡng miễn thuế lên 03 tỷ đồng chưa được chấp nhận. Trả lời kiến nghị cử tri TP.HCM (tháng 7/2026), Bộ Tài chính cho rằng chưa có cơ sở điều chỉnh, vì chính sách mới bắt đầu áp dụng từ năm 2026 và cần thêm thời gian đánh giá.
  • Phương pháp tính thuế cho hộ trên 03 tỷ đồng đang được xem xét sửa đổi, theo nội dung Công văn số 7639/CT-QLNT.

Với hộ kinh doanh, thông điệp thực tế là: dưới 03 tỷ đồng, nghĩa vụ đã khá gọn; trên 03 tỷ đồng, cần chuẩn bị sổ sách ngay theo quy định hiện hành, đồng thời theo dõi văn bản sửa đổi và nghị định giảm thuế 30% khi được ban hành.

8. Việc hộ kinh doanh nên làm

  • Xác định chính xác doanh thu năm để biết mình thuộc nhóm nào trong ba nhóm. Đây là bước quyết định toàn bộ nghĩa vụ còn lại.
  • Nếu đang ở vùng 01–03 tỷ đồng và tiệm cận ngưỡng 03 tỷ, chuẩn bị trước hệ thống ghi chép chi phí. Nếu cuối năm doanh thu thực tế vượt 03 tỷ, từ năm sau phải chuyển sang tính theo thu nhập; chuẩn bị từ sớm sẽ dễ hơn nhiều.
  • Nếu đang ở vùng 01–03 tỷ đồng, cân nhắc kỹ trước khi tự nguyện chuyển sang tính theo thu nhập: một khi đã chọn, phải giữ ổn định 02 năm liên tục.
  • Theo dõi doanh thu lũy kế theo từng kỳ tính thuế để không bỏ lỡ mốc 30 ngày đăng ký hóa đơn điện tử khi vượt 01 tỷ đồng.
  • Lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ chi phí ngay từ khi phát sinh, không đợi đến cuối năm.
  • Theo dõi văn bản sửa đổi liên quan đến phương pháp tính thuế cho hộ trên 03 tỷ đồng, nhưng vẫn tuân thủ quy định hiện hành cho đến khi có văn bản mới.

TrustlineAX hỗ trợ thiết lập sổ sách, theo dõi ngưỡng doanh thu và hóa đơn điện tử, và rà soát nghĩa vụ thuế. Liên hệ TrustlineAX để được tư vấn.


Miễn trừ trách nhiệm

Nội dung bài viết được xây dựng trên cơ sở:

  • Công văn số 7639/CT-QLNT ngày 14/10/2026 của Cục Thuế về việc trả lời kiến nghị của độc giả, trả lời đơn phản ánh kiến nghị mã số PAKN.20261005.0559;
  • Khoản 2 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 ngày 10/12/2025 (theo nội dung được viện dẫn trong công văn);
  • Khoản 2 Điều 10 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026 của Chính phủ, đã được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định số 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026;
  • Điều 1 Nghị định số 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026 (đối chiếu toàn văn);
  • Điểm d khoản 5 Điều 4 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP), theo trích dẫn trong văn bản trả lời của cơ quan thuế đăng trên Báo Điện tử Chính phủ;
  • Nghị quyết số 43/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội và dự thảo nghị định hướng dẫn về giảm thuế (đang lấy ý kiến); văn bản Bộ Tài chính trả lời kiến nghị cử tri TP.HCM về ngưỡng doanh thu (theo thông tin báo chí).

Sáu lưu ý về phạm vi:

  1. Bài viết dựa trên toàn văn Công văn số 7639/CT-QLNT và toàn văn Nghị định số 141/2026/NĐ-CP. Riêng nội dung Nghị định số 68/2026/NĐ-CP được tổng hợp từ nguồn thứ cấp và chưa đối chiếu với văn bản gốc.
  2. Mức thuế suất cụ thể áp dụng cho từng nhóm hộ kinh doanh không được nêu trong công văn và không thuộc phạm vi bài viết. Cần tra cứu trực tiếp Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.
  3. Cách xác định chi phí được trừ đối với hộ kinh doanh áp dụng phương pháp thu nhập tính thuế nhân thuế suất không thuộc phạm vi bài viết.
  4. Nội dung dự kiến sửa đổi mà Bộ Tài chính đang báo cáo cấp có thẩm quyền không được nêu trong công văn. Bài viết không suy đoán về nội dung hay thời điểm sửa đổi.
  5. Thông tin định danh của người gửi đơn phản ánh đã được lược bỏ khỏi bài viết và khỏi bản công văn đính kèm.
  6. Mức giảm 30% thuế TNCN hiện là nội dung của dự thảo nghị định, có thể thay đổi khi được ban hành chính thức.

Công văn số 7639/CT-QLNT là văn bản trả lời kiến nghị của một cá nhân, không phải là văn bản quy phạm pháp luật.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật gốc và không cấu thành ý kiến tư vấn cho một trường hợp cụ thể. Hộ kinh doanh và doanh nghiệp nên đối chiếu với văn bản hiện hành tại thời điểm áp dụng và trao đổi với chuyên gia tư vấn trước khi ra quyết định.

TrustlineAX — Tư vấn thuế và kế toán cho doanh nghiệp tại Việt Nam.