Cập nhật: tháng 10/2026
Tải toàn văn Công văn số 8091/QNG-QLDN1 ngày 06/10/2026 của Thuế tỉnh Quảng Ngãi tại đây (PDF).
Với hợp đồng xây dựng, lắp đặt, câu hỏi thường gặp nhất của kế toán là: lập hóa đơn khi nhận tiền tạm ứng, khi thanh toán theo tiến độ, hay khi nghiệm thu? Câu trả lời khác với dịch vụ thông thường, và nhầm lẫn giữa hai quy tắc này là lỗi hóa đơn rất phổ biến.
Ngày 06/10/2026, Thuế tỉnh Quảng Ngãi ban hành Công văn số 8091/QNG-QLDN1 trả lời Công ty TNHH Freetex Group (Việt Nam) (Công văn số 03/2026-FT ngày 01/10/2026) về thời điểm lập hóa đơn đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt, căn cứ Điều 9 Nghị định số 254/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026.
Tóm tắt nhanh
| Loại giao dịch | Thời điểm lập hóa đơn | Căn cứ |
|---|---|---|
| Cung cấp dịch vụ (quy tắc chung) | Thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ, không phân biệt đã thu tiền hay chưa. Nếu thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ thì lập hóa đơn tại thời điểm thu tiền (trừ tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự) | Khoản 2 Điều 9 NĐ 254/2026/NĐ-CP |
| Xây dựng, lắp đặt (quy định riêng) | Thời điểm nghiệm thu, bàn giao công trình, hạng mục công trình, khối lượng xây dựng, lắp đặt hoàn thành, không phân biệt đã thu tiền hay chưa | Điểm c khoản 4 Điều 9 NĐ 254/2026/NĐ-CP |
1. Công văn 8091/QNG-QLDN1 nói gì
Thuế tỉnh Quảng Ngãi trích dẫn hai quy định tại Điều 9 Nghị định số 254/2026/NĐ-CP:
Khoản 2 Điều 9: “Thời điểm lập hóa đơn đối với cung cấp dịch vụ là thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ (bao gồm cả cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân nước ngoài) không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền. Trường hợp người cung cấp dịch vụ có thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ thì thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu tiền (không bao gồm trường hợp thu tiền đặt cọc theo quy định Bộ luật Dân sự để đảm bảo thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ)”.
Điểm c khoản 4 Điều 9: “Đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt, thời điểm lập hóa đơn là thời điểm nghiệm thu, bàn giao công trình, hạng mục công trình, khối lượng xây dựng, lắp đặt hoàn thành, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền”.
Trên cơ sở đó, Thuế tỉnh Quảng Ngãi hướng dẫn về nguyên tắc: đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt, thời điểm lập hóa đơn là thời điểm nghiệm thu, bàn giao công trình, hạng mục công trình, khối lượng xây dựng, lắp đặt hoàn thành, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa, theo điểm c khoản 4 Điều 9 Nghị định số 254/2026/NĐ-CP.
2. Điểm mấu chốt: xây dựng không áp dụng quy tắc “thu tiền trước thì lập hóa đơn”
Với dịch vụ thông thường, khoản 2 Điều 9 yêu cầu lập hóa đơn ngay khi thu tiền trước. Nhưng khoản 4 Điều 9 quy định riêng cho “một số trường hợp cụ thể”, trong đó có xây dựng, lắp đặt. Khi đã có quy định riêng, mốc lập hóa đơn của xây dựng, lắp đặt là nghiệm thu, bàn giao, chứ không phải thời điểm thu tiền.
Hệ quả thực tế:
- Nhận tiền tạm ứng theo hợp đồng xây dựng: theo cách hiểu từ việc áp dụng điểm c khoản 4 Điều 9, việc nhận tạm ứng tự nó chưa phải là mốc lập hóa đơn; hóa đơn được lập khi có khối lượng nghiệm thu, bàn giao. Công văn hướng dẫn “về nguyên tắc” và không nêu riêng trường hợp tạm ứng, nên doanh nghiệp có tình huống đặc thù nên xác nhận với cơ quan thuế quản lý.
- Đã nghiệm thu nhưng chủ đầu tư chưa thanh toán: vẫn phải lập hóa đơn tại thời điểm nghiệm thu. Việc chưa thu được tiền không phải lý do để lùi hóa đơn.
- Nghiệm thu theo từng giai đoạn, hạng mục: mỗi lần nghiệm thu, bàn giao khối lượng hoàn thành là một mốc lập hóa đơn cho phần khối lượng đó.
3. Ví dụ minh họa
Công ty A (nhà thầu) ký hợp đồng xây dựng nhà xưởng trị giá 10 tỷ đồng (chưa VAT) với một doanh nghiệp FDI tại khu công nghiệp. Lịch thực hiện:
- Tháng 7/2026: chủ đầu tư tạm ứng 30% (3 tỷ đồng).
- Tháng 9/2026: nghiệm thu phần móng và kết cấu, khối lượng hoàn thành trị giá 4 tỷ đồng; chủ đầu tư chưa thanh toán.
- Tháng 12/2026: nghiệm thu hoàn thành, bàn giao toàn bộ công trình.
→ Tháng 7: nhận tạm ứng, chưa phải mốc lập hóa đơn theo điểm c khoản 4 Điều 9.
→ Tháng 9: lập hóa đơn cho khối lượng 4 tỷ đồng đã nghiệm thu, dù chưa nhận được tiền thanh toán.
→ Tháng 12: lập hóa đơn cho phần khối lượng còn lại 6 tỷ đồng tại thời điểm nghiệm thu, bàn giao.
Nếu cũng hợp đồng này là dịch vụ tư vấn thông thường (không phải xây dựng, lắp đặt), khoản tạm ứng tháng 7 sẽ là mốc lập hóa đơn theo khoản 2 Điều 9, trừ khi đó là tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự.
4. Lưu ý cho doanh nghiệp
- Biên bản nghiệm thu là chứng từ quyết định. Ngày lập hóa đơn nên khớp với ngày nghiệm thu, bàn giao khối lượng. Lập hóa đơn sớm hơn hoặc muộn hơn mốc nghiệm thu đều có thể bị xem là lập hóa đơn không đúng thời điểm.
- Phân biệt hợp đồng xây dựng, lắp đặt với hợp đồng dịch vụ. Hợp đồng hỗn hợp (cung cấp thiết bị kèm lắp đặt, thiết kế kèm thi công) cần xác định rõ phần nào là xây dựng, lắp đặt để áp dụng đúng quy tắc.
- Đặt cọc khác tạm ứng. Với dịch vụ, tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự để đảm bảo thực hiện hợp đồng không phải mốc lập hóa đơn; tiền thu trước (trả trước) thì có. Điều khoản hợp đồng nên ghi rõ bản chất khoản tiền.
- Với doanh nghiệp FDI là chủ đầu tư: khi xây dựng nhà xưởng, văn phòng, nên đối chiếu ngày hóa đơn của nhà thầu với biên bản nghiệm thu trước khi kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào và ghi nhận giá trị tài sản, để tránh rủi ro hóa đơn lập sai thời điểm.
- Thiết kế điều khoản thanh toán theo tiến độ gắn với nghiệm thu. Cách làm này giúp mốc thanh toán và mốc hóa đơn trùng nhau, giảm chênh lệch giữa doanh thu, hóa đơn và dòng tiền.
TrustlineAX hỗ trợ doanh nghiệp FDI rà soát hợp đồng xây dựng, quy trình hóa đơn và kê khai thuế GTGT cho dự án đầu tư. Liên hệ TrustlineAX để được tư vấn.
Miễn trừ trách nhiệm
Bài viết dựa trên toàn văn Công văn số 8091/QNG-QLDN1 ngày 06/10/2026 của Thuế tỉnh Quảng Ngãi gửi Công ty TNHH Freetex Group (Việt Nam), và các quy định được trích dẫn trong công văn:
- Khoản 2 và điểm c khoản 4 Điều 9 Nghị định số 254/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ.
Lưu ý về phạm vi:
- Công văn trả lời cho một doanh nghiệp cụ thể, hướng dẫn “về nguyên tắc”, không phải văn bản quy phạm pháp luật.
- Công văn không nêu riêng trường hợp nhận tiền tạm ứng; nội dung về tạm ứng tại mục 2 và ví dụ tại mục 3 là cách hiểu của TrustlineAX dựa trên điểm c khoản 4 Điều 9 Nghị định số 254/2026/NĐ-CP.
- Thời điểm xác định nghĩa vụ thuế GTGT, ghi nhận doanh thu tính thuế TNDN và các quy định về xử phạt vi phạm hóa đơn không thuộc phạm vi bài viết.
Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật gốc và không phải là ý kiến tư vấn cho trường hợp cụ thể. Vui lòng kiểm tra quy định có hiệu lực tại thời điểm áp dụng và tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi ra quyết định.
TrustlineAX — Tư vấn thuế, kế toán và tuân thủ cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.